Giới thiệu một số điểm mới của Nghị định số 281/2026/NĐ-CP

Ngày 13/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 04/10/2024 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai (sau đây viết tắt là Nghị định số 281/2026/NĐ-CP). Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 31/8/2026. 

Dưới đây là một số điểm mới của Nghị định số 281/2026/NĐ-CP:
1. Bổ sung nguyên tắc xác định hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai
Bổ sung Điều 3a vào sau Điều 3:
“Điều 3a. Nguyên tắc xác định hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai
1. Việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với đơn vị hành chính đặc khu được công nhận loại đô thị theo quy định của pháp luật thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng của chính quyền địa phương ở phường thì áp dụng mức xử phạt như đơn vị hành chính của phường; việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với đơn vị hành chính đặc khu thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng của chính quyền địa phương ở xã thì áp dụng mức xử phạt như đơn vị hành chính của xã.
2. Vợ và chồng chung quyền sử dụng đất thì áp dụng xử phạt vi phạm hành chính như đối với một cá nhân.”.
2. Bổ sung một số biện pháp khắc phục hậu quả
    Bổ sung các điểm p, q, r, s vào sau điểm o khoản 3 Điều 4:
“p) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm;
q) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của mốc địa giới đơn vị hành chính;
r) Buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai;
s) Buộc nộp lại các giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung; giấy tờ giả đã sử dụng.”.
3. Xác định số lợi bất hợp pháp
   Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 6:
“1. Số lợi bất hợp pháp là số lợi được tính thành tiền do tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai có được từ việc sử dụng đất sau vi phạm và phải nộp vào ngân sách nhà nước.
Trường hợp hành vi vi phạm do nhiều tổ chức, cá nhân cùng thực hiện trên một thửa đất thì số lợi bất hợp pháp phải nộp được chia đều cho các tổ chức, cá nhân cùng vi phạm.
Trường hợp người vi phạm đã nộp các khoản tiền vào ngân sách nhà nước từ việc sử dụng đất vi phạm thì số lợi bất hợp pháp phải nộp được khấu trừ các khoản tiền đã nộp vào ngân sách nhà nước.”.
4. Quy định xử phạt đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai
Sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 16:
“2. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định tại các điểm a, b, i, k, l, m và q khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai, trừ trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua việc thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 127 Luật Đất đai.”.
5. Tăng thẩm quyền xử phạt
Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 30:
“1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có quyền:
a) Phạt cảnh cáo;
b) Phạt tiền đến 250.000.000 đồng;
c) Đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn có thời hạn 03 tháng;
d) Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định này.”
Nghị định số 281/2026/NĐ-CP là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm hoàn thiện các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai trong tình hình mới. Việc triển khai thực hiện nghiêm túc các quy định của Nghị định sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, phòng ngừa và ngăn chặn các hành vi vi phạm, đồng thời tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong công tác quản lý, sử dụng đất. Mỗi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân cần chủ động nghiên cứu, cập nhật và chấp hành nghiêm các quy định mới của Nghị định, qua đó bảo đảm việc quản lý, sử dụng đất đúng quy định của pháp luật, công khai, minh bạch và hiệu quả.