Phát huy sức mạnh văn hóa trở thành động lực và trụ cột phát triển Hưng Yên trong kỷ nguyên mới

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, việc phát huy sức mạnh văn hóa và con người Hưng Yên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà đang trở thành nguồn lực nội sinh, động lực phát triển và “sức mạnh mềm” để Hưng Yên bứt phá trong kỷ nguyên mới.
Từng bước xây dựng thương hiệu, nâng tầm văn hoá 
Từ vùng đất “thứ nhất Kinh kỳ, thứ nhì Phố Hiến”, Hưng Yên hôm nay đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển hóa chiều sâu văn hiến thành động lực phát triển mới. Không chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh mà còn hướng tới phát triển hài hòa, bền vững, xây dựng con người Hưng Yên giàu bản sắc, khát vọng và trí tuệ, để văn hóa thực sự trở thành trụ cột phát triển của địa phương.
Di sản văn hóa được xác định là nền tảng quan trọng để Hưng Yên định hướng phát triển kinh tế-xã hội dựa trên văn hóa như một “nguồn lực nội sinh”, gắn bảo tồn di sản với du lịch, sáng tạo và xây dựng cộng đồng bền vững.
Hưng Yên xác định rõ việc gắn phát triển văn hóa với phát triển du lịch, từng bước biến giá trị văn hóa thành nguồn lực kinh tế. Mục tiêu đến năm 2030, Hưng Yên phấn đấu đón khoảng 6 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt khoảng 12.000 tỷ đồng/năm.
Theo ông Trần Quốc Văn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hưng Yên, việc triển khai tuyến đường kết nối di sản dọc sông Hồng sẽ tạo cú hích lớn cho phát triển kinh tế-xã hội, mở ra không gian phát triển mới cho du lịch và công nghiệp văn hóa. Khi các tuyến kết nối được hình thành đồng bộ, không gian di sản sẽ được liên thông, tạo điều kiện để văn hóa đi sâu vào phát triển kinh tế, thu hút đầu tư và thúc đẩy du lịch bứt phá.
Ông Đỗ Hữu Nhân, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên cho biết, tuyến đường kết nối di sản văn hóa-du lịch dọc sông Hồng không chỉ tạo liên kết vùng giữa Thăng Long-Phố Hiến-Chùa Hương-Tam Chúc-Bái Đính mà còn mở ra cơ hội phát triển các chuỗi sản phẩm du lịch liên hoàn, giàu bản sắc.
Theo ông Đỗ Hữu Nhân, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Trong nhiệm kỳ tới, chúng tôi tiếp tục đẩy mạnh quảng bá hình ảnh văn hóa đặc sắc của Hưng Yên để mở rộng thị trường du lịch; chú trọng đào tạo, truyền dạy tri thức văn hóa dân gian trong cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, bảo đảm di sản được kế thừa đúng bản sắc, lan tỏa trong đời sống hiện đại là “chất liệu tinh thần” quý giá cho sự phát triển bền vững của tỉnh trong nhiệm kỳ mới, phấn đấu trở thành trung tâm di sản văn hóa đặc sắc tại khu vực đồng bằng sông Hồng và cả nước.
Không dừng lại ở bảo tồn, Hưng Yên đang hướng tới mục tiêu “biến di sản thành tài sản”, đưa văn hóa trở thành ngành kinh tế quan trọng trong cơ cấu phát triển của tỉnh. Xác định chuyển đổi số là xu hướng tất yếu, ngành văn hóa, thể thao và du lịch Hưng Yên đang tập trung nâng cấp cổng thông tin du lịch thông minh, ứng dụng công nghệ số trong quản lý, quảng bá và phát huy giá trị di sản. Bên cạnh đó, nhiều khu, điểm du lịch của tỉnh đã ứng dụng công nghệ số như thực tế ảo AR, VR, tham quan 360 độ, số hóa dữ liệu di tích… góp phần mở rộng không gian trải nghiệm và quảng bá hình ảnh văn hóa Hưng Yên tới du khách trong và ngoài nước. 
Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên Bùi Thị Lương, sau sáp nhập, cơ cấu sản phẩm du lịch của tỉnh ngày càng đa dạng, đặc biệt là du lịch sinh thái, du lịch văn hóa-lịch sử-tâm linh. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn tạo thêm sức hấp dẫn cho các điểm đến. 

Lễ Hội Đền Sáo phường Vũ Phúc lưu giữ truyền thống Hội thi thả diều (Ảnh: Phòng VHXH phường Vũ Phúc)

Không chỉ sở hữu hệ thống di tích, lễ hội đặc sắc, bằng lợi thế tự nhiên, chiều sâu lịch sử và không gian phát triển mới, nhiều chuyên gia cho rằng, Hưng Yên cần tiếp tục đẩy mạnh liên kết tour, tuyến giữa các khu đô thị hiện đại với không gian di sản, vùng biển, làng nghề và du lịch sinh thái để tạo chuỗi trải nghiệm khép kín, tăng giá trị kinh tế du lịch.

Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh liên kết phát triển du lịch với các trung tâm du lịch lớn như Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình, Bắc Ninh… hình thành các tour, tuyến liên vùng đồng bằng sông Hồng.

Thông qua các chương trình hợp tác, nhiều doanh nghiệp lữ hành đã xây dựng các sản phẩm du lịch kết nối như du lịch lễ hội-tâm linh, du lịch cuối tuần, du lịch trải nghiệm làng nghề… đưa du khách về với các điểm đến tiêu biểu của Hưng Yên.

Theo đồng chí Phạm Văn Hiệu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên, ngành du lịch đang tiếp tục đổi mới công tác quảng bá theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, lấy trải nghiệm du khách làm trung tâm; đẩy mạnh tiếp thị số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu du lịch và tăng cường liên kết vùng để xây dựng thương hiệu du lịch Hưng Yên theo hướng chuyên nghiệp, bền vững.

“Ngọn hải đăng” – định vị dẫn đường để văn hóa Hưng Yên bứt phá

Năm 2026 là năm mở đầu cho chặng đường chiến lược 2026-2030, triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ I.

Đại hội Đảng bộ tỉnh xác định mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 là xây dựng Hưng Yên phát triển nhanh, bền vững dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng xã hội hài hòa, văn minh; bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa vùng đồng bằng sông Hồng. Trong “5 trụ cột” phát triển của tỉnh, phát huy giá trị truyền thống văn hóa và con người Hưng Yên được xác định là một trụ cột quan trọng. Đến năm 2045, Hưng Yên phấn đấu trở thành thành phố thông minh, sinh thái trực thuộc Trung ương; có nền công nghiệp hiện đại và giàu bản sắc văn hóa.

Ngay sau đại hội đảng bộ các cấp, các cấp ủy, chính quyền đã khẩn trương xây dựng chương trình hành động, cụ thể hóa nghị quyết bằng các đề án, kế hoạch và dự án trọng điểm. Trong đó, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh xác định rõ yêu cầu phát triển mạnh hệ thống đô thị hiện đại, thông minh, bền vững gắn với phát triển du lịch, dịch vụ chất lượng cao.

Ngày 11/3/2026, Tỉnh ủy Hưng Yên ban hành Kế hoạch số 52-KH/TU thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới. Kế hoạch đề ra mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ nhằm xây dựng văn hóa và con người Hưng Yên trở thành nguồn lực phát triển bền vững.

Theo Kế hoạch 52-KH/TU, Hưng Yên xác định phát triển văn hóa phải đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; phát triển công nghiệp văn hóa; thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; phát triển con người Hưng Yên toàn diện, giàu lòng yêu nước, khát vọng vươn lên và thích ứng với thời đại mới.

Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa và bùng nổ công nghệ số, lĩnh vực văn hóa cũng đang đối mặt với nhiều thách thức mới như sự xâm nhập của sản phẩm phản văn hóa, thông tin sai trái, xuyên tạc lịch sử, thương mại hóa lễ hội, lợi dụng tín ngưỡng để trục lợi… Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Hưng Yên trong việc vừa phát triển, vừa giữ gìn bản sắc; vừa hội nhập, vừa bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống.

Theo đồng chí Phạm Quang Ngọc, Bí thư Tỉnh uỷ Hưng Yên, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo nền tảng cho cả nhiệm kỳ 2026-2030. Vì vậy, bên cạnh các động lực tăng trưởng truyền thống, tỉnh cần chủ động phát triển các động lực tăng trưởng mới, trong đó công nghiệp văn hóa gắn với du lịch tâm linh được xác định là hướng đi giàu tiềm năng. Với lợi thế sở hữu nhiều di tích cấp quốc gia, đặc biệt là quần thể di tích Phố Hiến, cùng vị trí giáp ranh Thủ đô Hà Nội và hệ thống đô thị hiện đại, Hưng Yên hoàn toàn có thể hình thành các chuỗi sản phẩm du lịch-văn hóa đặc sắc, biến “dòng người” thành “dòng tiền”, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Theo Ban Thường vụ Đảng ủy Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên, giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đón khoảng 10,6 triệu lượt khách, tăng hơn 43% so với giai đoạn trước. Điều đó cho thấy du lịch đang ngày càng khẳng định vai trò trong cơ cấu kinh tế của tỉnh, nhất là du lịch văn hóa-tâm linh. Đây cũng là tiền đề để Hưng Yên tiếp tục đầu tư bảo tồn, phát huy các giá trị di sản; triển khai quy hoạch tổng thể đô thị cổ Phố Hiến gắn với phát triển du lịch.

Để hiện thực hóa khát vọng phát triển, Hưng Yên xác định phát triển văn hóa và con người là nhiệm vụ trung tâm, vừa cấp bách, vừa lâu dài. Hiện thực hoá Kế hoạch số 52-KH/TU thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong thời gian tới, Hưng Yên tiếp tục nâng cao nhận thức của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội về vị trí, vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững. Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội; trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và động lực phát triển của địa phương; bảo đảm mọi chủ trương, chính sách phát triển đều hướng tới xây dựng con người và môi trường văn hóa lành mạnh.

Hưng Yên cần chú trọng xây dựng con người thời đại mới phát triển toàn diện, giàu lòng yêu nước, nhân ái, nghĩa tình, trung thực, đoàn kết, sáng tạo và khát vọng cống hiến. Quan tâm xây dựng môi trường văn hóa trong gia đình, nhà trường, cộng đồng và trên không gian mạng; đẩy mạnh giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa quê hương, khơi dậy niềm tự hào về vùng đất Phố Hiến văn hiến trong thế hệ trẻ.

Tỉnh tiếp tục đầu tư tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử-văn hóa gắn với phát triển kinh tế du lịch; đẩy mạnh số hóa dữ liệu di sản; hoàn thiện hệ thống bảo tàng số, thư viện số, bản đồ số du lịch; mở rộng ứng dụng công nghệ thực tế ảo, trí tuệ nhân tạo và nền tảng số trong quảng bá, bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Đây là hướng đi quan trọng để đưa văn hóa Hưng Yên tiếp cận gần hơn với công chúng, nhất là giới trẻ và du khách quốc tế.

Hưng Yên tập trung khơi dậy giá trị văn hóa đặc sắc, gắn kết văn hóa với kinh tế, công nghiệp văn hóa và đổi mới sáng tạo. Tập trung phát triển công nghiệp văn hóa theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, có bản sắc riêng; ưu tiên phát triển các lĩnh vực có tiềm năng như du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, quảng cáo, thủ công mỹ nghệ, thiết kế sáng tạo, ẩm thực và các sản phẩm văn hóa số.

Đặc biệt, tỉnh khuyến khích phát triển các không gian sáng tạo văn hóa, tổ chức lễ hội, sự kiện nghệ thuật quy mô lớn, hình thành các sản phẩm văn hóa có khả năng cạnh tranh và lan tỏa thương hiệu Hưng Yên.

Đồng chí Vũ Đức Tuấn – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Vũ Phúc đánh trống khai hội lễ Hội Đền Sáo năm 2026

Đồng thời, hình thành các không gian sáng tạo văn hóa, phố đi bộ, tuyến phố nghệ thuật, trung tâm tổ chức lễ hội, biểu diễn nghệ thuật quy mô lớn nhằm tạo điểm nhấn mới cho phát triển kinh tế văn hóa.

Song song với đó, tỉnh cần tăng cường liên kết vùng, hình thành các chuỗi sản phẩm du lịch-văn hóa liên tỉnh giữa Hưng Yên với Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình và các địa phương trong vùng đồng bằng sông Hồng. Tập trung xây dựng các tour du lịch chuyên đề gắn với Phố Hiến, văn hóa Trần, không gian sông Hồng, du lịch tâm linh, du lịch sinh thái và làng nghề truyền thống để kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao mức chi tiêu của du khách.

Cùng với phát triển văn hóa, Hưng Yên cần tiếp tục xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh trong đời sống xã hội; nâng cao chất lượng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”; phát huy giá trị gia đình Việt Nam; xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội và không gian công cộng.

Để văn hóa trở thành sức mạnh mềm và động lực phát triển bền vững, tỉnh cũng cần đẩy mạnh quảng bá hình ảnh Hưng Yên theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và mang đậm bản sắc riêng. Xây dựng thương hiệu “Hưng Yên - hội tụ di sản, biển xanh và mỹ vị” gắn với quảng bá văn hóa, du lịch, ẩm thực và con người Hưng Yên trên các nền tảng số, các sự kiện văn hóa-du lịch quốc gia và quốc tế.

Có thể khẳng định rằng, với tầm nhìn mới và quyết tâm mạnh mẽ, Hưng Yên xác định rõ: Phát huy giá trị văn hóa truyền thống, khơi dậy khát vọng phát triển, xây dựng con người Hưng Yên chính là con đường để tạo dựng sức bật mới, đưa văn hóa trở thành động lực và trụ cột, “ngọn hải đăng” soi sáng con đường phát triển Hưng Yên trong kỷ nguyên mới.